En büyük banknot Ekonomiyi ele geçirdi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

2009 yılında 200 TL’nin piyasaya sürülmesinden bu yana banknotların piyasadaki ağırlıkları önemli değişti.Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) EVDS sisteminden derlenen verilere göre, tedavüldeki toplam banknot adedi 2009’dan 2026 Mayıs’a yüzde 741 oranında yani yaklaşık 8,5 kat artarken, 200 TL’deki artış oranı yüzde 57.508 oranında oldu. İlk olarak tedavüle sürüldüğünde yaklaşık 8 milyon 900 bin adet olan 200 TL’lik banknottan artık piyasada 5 milyar 114 milyon adet var. 200 TL’lik banknotlar oransal olarak ilk piyasaya çıktıklarında tedavüldeki banknotların içinde adedi yüzde 1 oranında bile değildi. Yıllar içinde kademeli artış gösteren dolaşımdaki en büyük banknot olan 200 TL’nin ağırlığı 2021 sonrasında hızla yükseldi. Mayıs 2026 itibarıyla 200 TL’nin toplam banknotlar içindeki payı yüzde 65 seviyesine yaklaşarak tarihi zirvesine çıktı.Enflasyondaki yükselişle daha büyük kupürlü banknotlara olan ihtiyacın belirgin şekilde arttığı tedavüldeki paraların ağırlıklarını gösteren tabloya net bir şekilde yansıdı.100 TL geriledi2020 Haziran’da yüzde 41’e yaklaşan ağırlığı ile piyasadaki hakimiyetinin zirvesine çıkan 100 TL’lik banknotların payı ise dikkat çekici bir şekilde geriledi.2017-2021 döneminde tedavüldeki banknotlar içinde yüzde 40 seviyesinin üzerine çıkan 100 TL’nin oranı, sonraki yıllarda hızlı şekilde gerileyerek yüzde 12 seviyelerine kadar düştü.Benzer şekilde 50 TL ve 20 TL’lik banknotların toplam içindeki payında da uzun vadeli gerileme dikkat çekti.10 TL ve 5 TL’lik banknotların dolaşımdaki payı ise yıllar içinde daha sınırlı değişim gösterdi. Küçük kupürlerin toplam banknotlar içindeki ağırlığının giderek azaldığı tabloda net bir şekilde görüldü.Nakit kullanımlarını etkiliyorYüksek enflasyon dönemlerinde küçük kupürlü banknotların günlük harcamalarda işlevini kaybetmeye başladığı bilinirken, merkez bankaları enflasyondaki yükselişle daha büyük banknot basımına yöneliyor.Tedavüldeki dağılımdaki değişim, yalnızca paranın satın alma gücündeki dönüşümle değil nakit kullanım tercihleriyle de şekilleniyor.Büyük banknotların dolaşımdaki payının hızla artması, fiyatlardaki yükselişin nakit kullanıma doğrudan yansıması olarak da değerlendirilebiliyor. Özellikle günlük harcamalarda daha fazla sayıda banknot taşıma ihtiyacı, büyük kupürlü para kullanımını artırdığından hem taşımada hem de güvenlikte sorun yaratabiliyor. Bu da vatandaşı kartlı ve dijital ödeme sistemlerine yönlendiriyor.ÖZDER ŞEYDA UYANIK