İşçi talep etmezse malûl aylığı bağlanır mı?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İŞÇİ MALULEN EMEKLİLİĞE ZORLANABİLİR Mİ? 14.08.1986 doğumluyum. 31.01.2006 tarihindeki uzun vadeli sigorta başlangıcım ile birlikte 6139 günüm var. Şu an hesaplanan aylığım 28.210 TL. Bazı sağlık sorunlarım nedeniyle %55 civarında bir engel oranım olacak. Merak ettiğim iki konu var. Yüzde 60 üzerinde engel oranı olduğu zaman malûlen emekli olabiliyorum ve çalışma hayatım son buluyor diye biliyorum. Bu doğru mu? Doktorlar beklediğimden fazla oran verirse sorun yaşar mıyım? Ben çalışmaya devam etmek istiyorum. Bir diğer merak ettiğim konu ise ne zaman emeklilik başvurusu yapmak daha avantajlı. Brüt ücretim 180.000 TL. Takip ettiğim kadarıyla her ay 500 TL’ ye yakın emekli maaşımda artış oluyor. Sizce ne zaman emekli olmalıyım? (Orçun D.) REKLAM SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com İşçiler için zorunlu emeklilik yoktur. Sadece devlet memurları yaş haddini doldurduklarında memuriyetle ilişikleri kesilir ve hak kazanmışsa emekli edilir. Devlet memurlarında yaş haddi 65’tir. Üniversite öğretim üyelerinde yaş haddi ise 67’dir. İşçilerin yaşlılık aylığı, kendileri talep ettiğinde bağlanır. Ne SGK re’sen emekli eder ne de işveren emekli olmaya zorlayabilir. Malûl aylığında ise durum biraz farklıdır. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) nezdinde bir kişinin malûl sayılabilmesi için kendisinin veya işverenin talebi üzerine sağlık kurullarınca düzenlenmiş rapor bulunması gerekir. Düzenlenen raporda çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu meslekte çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmiş olanlar malûl sayılır. REKLAM Hastanelerde normalde birden fazla hastalığı bulunanların her bir hastalığı için engellilik oranı belirlenir. SGK ise malûl aylığında veya engellilik nedeniyle emeklilik başvurusu yapanlarda tek bir hastalık için belirlenen çalışma gücü kaybı oranını dikkate alır. Tabiri caizse SGK malûl aylığı bağlamak için kılı kırk yarar. Sağlık sorunları nedeniyle yüzde 60 veya üzerinde engellilik oranı belirlenmesi, sizin malûl sayılacağınız anlamına gelmez. İşverenin talepte bulunması ise ancak sizin iş yerinde çalışamayacak durumda görünmeniz halinde söz konusu olabilir. Yoksa örneğin ameliyat olduğunuz için işveren sizi durduk yerde malûliyet raporu olmaya zorlayamaz. REKLAM Diğer yandan, verdiğiniz bilgilere göre, emekli olmayıp çalışmaya devam etmekle isabetli davranmış olursunuz. Görünen o ki, daha önceki prime esas kazançlarınız düşük olduğu için emekli aylığınız da henüz düşük görünüyor. Buna karşılık brüt ücretiniz 180 bin TL’ye sonradan yükselmiş olduğu için, sizin de fark ettiğiniz gibi emekli aylığınız her ay anlamlı bir şekilde artar. Bu şekilde asgari ücretin 5,5 katı brüt ücret üzerinden çalışmaya devam ettiğiniz takdirde emekli aylığınız çok daha iyi bir seviyeye yükselecektir. Bu nedenle, malûl aylığı bağlatmaya hak kazansanız bile çalışmaya devam etmenizi tavsiye ederim. REKLAM Emeklilikte 60 yaşa tabi olduğunuz için, şayet malûl aylığı bağlatma veya engellilik nedeniyle erken emekli olma hakkını elde ederseniz, bu hakkı ilerleyen yıllarda kullanmak isteyebilirsiniz. O gün geldiğinde önce SGK’ya başvurmak suretiyle rapor almanız ve o rapor doğrultusunda hareket etmeniz gerekecek. SSK’DAN EMEKLİ HEKİMLERİN AYLIĞI NEDEN DÜŞÜK? “Emeklilikte hizmet birleştirmesi zorunlu mu?” başlıklı değerli yazınızı okudum. 1998 Kasım ayında işe başladım, 2017’ye kadar devlette hekim olarak çalıştım. Daha sonra 2020 – 2025 tarihleri arasında SGK’lı çalıştım. EYT’den yararlanarak 2025 Kasım ayında SGK’dan emekli oldum. Şu an yaklaşık 25 bin TL emekli aylığı alıyorum. Hesaplamada bir yanlışlık olabilir mi? Muhasebecim normal dedi ama bir türlü ikna olamadım. (Murat K.) REKLAM Hesaplamada temel yanlışlık maalesef kanundan kaynaklanıyor. Önce memur olarak çalışıp sonradan BAĞ-KUR veya SSK’da çalışarak bu statülerden emekli olanların aylıkları çok düşük hesaplanıyor. Emekli Sandığına tabi emekli olanların aylıkları mesleklerine ve ek göstergelerine göre belirleniyor. Bir kişi önce memur olarak çalışıp sonra SSK veya BAĞ-KUR’dan emekli olunca maalesef mesleğinin, ek göstergesinin bir önemi kalmıyor. Prime esas kazancı dikkate alınıyor. Memurların kazançlarının hepsi prime esas kazanca dahil edilmediği için SSK veya BAĞ-KUR’dan bağlanan emekli aylığı da düşük kalıyor. İkinci bir sorun da BAĞ-KUR veya SSK’ya tabi hekimlerin prime esas kazançlarının düşük gösterilmesinden kaynaklanıyor. Örneğin hizmet dökümünüze baktığımda BAĞ-KUR’lu çalıştığınız dönemlerde prime esas kazancınız asgari ücret olarak gösterilmiş. SSK’lı çalıştığınız dönemdeki prime esas kazancınız ise asgari ücretin 1,5 – 2 katı düzeyinde kalmış. Hal böyle olunca bağlanan emekli aylığı düşük oluyor. REKLAM Emekli Sandığından emekli olan emsaliniz hekimlere 80.772 TL, uzman hekimlere 90.824 TL aylık bağlanıyor. Bu aylıkların hekimlerde 31.510 TL’si, uzman hekimlerde ise 40.963 TL’si hekimlere özel getirilmiş olan ilave ödemeden kaynaklanıyor. Bu konuda daha önce de birkaç kez yazdım. Kamuda çalıştıktan sonra ayrılarak SSK veya BAĞ-KUR’dan emekli olan hekimler de kamuda çalıştıkları süreyle orantılı olarak bu ödemeden yararlanabilmelidir. Emekli Sandığına tabi hekimlerin söz konusu ödemeleri alabilmesi için 25 yıllık çalışma süresi aranıyor. Sizin devlet memuru olarak 19 yıl çalıştığınız görünüyor. Sizin de ilave ödemenin 19/25’i oranında, yani 23.948 TL’sini alabilmeniz lazım. Böyle olsa emekli aylığınız 25 bin lira değil 49 bin liraya çıkar. REKLAM Bu konuda hakkaniyetin sağlanabilmesi için kanun değişikliği yapılması gerekiyor. GURBETÇİLER KISMİ EMEKLİLİKTEN YARARLANABİLİR Mİ? Size Almanya’dan yazıyorum. 1967 doğumluyum. 1 Ekim 1983 – 1 Mayıs 1987 tarihleri arasında SSK hizmetim var. 1 Mayıs 1987 – 14 Kasım 1995 tarihleri arasında Emekli Sandığına tabi memur olarak çalıştım. 1996 yılından itibaren Almanya’dayım ve işçi olarak çalışmaktayım. Emeklilik durumumu öğrenmek için bizzat SGK il müdürlüğüne gittim. Emekli Sandığından emeklilikte 9000 gün arandığı için Emekli Sandığından emekli olamayacağımı söylediler. SSK ve BAĞ-KUR’dan eksik günlerimi borçlanarak emekli olabileceğimi söylediler. Ne yapmamı önerirsiniz? (Coşkun E.) REKLAM Verdiğiniz bilgilerden 8,5 yıl devlet memurluğu yapmış olduğunuz anlaşılıyor. 1983 – 1987 yılları arasındaki SSK çalışmalarınızla birlikte 3600 prim gününüz varsa, Emekli Sandığından kısmi emeklilik hakkından yararlanabilirsiniz. 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na göre, ilk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlayanlar 10 yıl hizmet ve 60 yaş koşulunu yerine getirerek kısmi emekli olabilirler. On yıl hizmet süresi 3600 prim günü anlamına geliyor. Sizin 3600 prim gününüzü tamamladığınızı düşünüyorum. Doğum tarihinize göre 60 yaşını tamamladığınız tarihten itibaren Emekli Sandığına kısmi emeklilik başvurusu yapabilirsiniz. REKLAM Yurt dışı borçlanması yapmadan emekli olacağınız için, emekli aylığı kesilmeden yurt içinde veya yurt dışında çalışmaya devam edebilirsiniz.