Küresel rotalarda Türkiye, kilit konumda: Koridorların merkezi olduk

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Küresel ticaret koridorlarında büyük dönüşümler yaşanıyor. İran-İsrail çatışması ve Yemen gerilimiyle birlikte yeni küresel rotalar çizilmeye başladı. Asya-Avrupa aksında açılan ‘Orta Koridor’ projesinin merkez üssü niteliği kazanan Türkiye, Basra’dan Avrupa’ya uzanan ‘Kalkınma Yolu’nun’ merkez ülkesi durumuna geldi.Ankara’nın son hamlesi ise tarihi ‘Hicaz Demir Yolu’nu’ yeniden canlandırmak oldu. Uzmanlar, II. Abdulhamid Han’ın 1900’lerin başında inşa ettiği bu projenin sadece bölgenin değil; bütün dünyanın geleceğine etki ettiği görüşünde…İSRAİLLİLER: TÜRKİYE BİZİ KUŞATIYORAnkara-Riyad arasında yapılan Hicaz Demir Yolu anlaşması özellikle Tel Aviv’de büyük yankı uyandırdı. İsrail medyasında anlaşmayı “Hayal ve Dağılma” başlığı ile duyuruldu. Yetkililer “Bu adım, İsrail’in küresel koridor planına ölümcül bir darbe vurdu. Türk hattının faaliyete geçmesi bizim açımızdan stratejik ve ekonomik riskler doğuracak.Tel Aviv; Yunanistan, Suriye, Lübnan ve Güney Kıbrıs üzerinden Türkiye’yi çevrelediğini zannederken asıl onlar bizi kuşatıyor. Ve bu sadece coğrafi boyutta değil, ticaret, siyaset, enerji ve diplomasiyle de gerçekleşiyor” yorumları yaptı.TARİH TEKERRÜR EDİYORBayburt Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ramin Sadık, Ankara’nın bu hamlesini değerlendirdi. “Bu, açık biçimde küresel lojistik hatlar rekabetine vurulan Türk mührüdür” diyen Sadık “Son yıllarda dünyada küresel rotalara sahip olmak hususunda ciddi rekabet var. Özellikle çatışmalar sebebiyle güvenlik sıkıntılarının ortaya çıktığı deniz yollarının sürdürülebilirliği tartışılmaya başladı. Jeopolitik çekişmeler ülkeleri tekrar kara bağlantılarına yöneltti.Hicaz Yolu da en az Kalkınma Yolu projesi kadar önemli. Türkiye bu girişimlerle neredeyse Hürmüz Boğazı’nı baypas eden rotalar çiziyor. Bir anlamda Osmanlı dönemi gerçekliğine dönüyoruz. Osmanlı İmparatorluğu deniz ticaret yolları keşfedilinceye kadar doğu-batı ve kuzey-güney ticaret yollarının kesişim merkeziydi. Bu sayede küresel ticaretten büyük kazanç sağlıyordu. Yılda bir milyon insan bu yolu kullanıyordu. Buradan 1913 yılında 808.763 tonluk ticari emtianın sevki yapıldı. Tarih tekerrür ediyor” şeklinde konuştu.NETANYAHU’NUN PLANINA DARBEOrta Koridor, Kalkınma Yolu ve Hicaz Yolu ile küresel ticaretin aksının değişeceğini belirten Sadık “Bir diğer önemli nokta, Türkiye’nin hamleleri 2023’te imzalanan ve Hindistan’dan başlayarak İsrail üzerinden Avrupa’ya uzanacak İMEC koridoruna bir darbe daha vurması oldu.İMEC’in barındırdığı risklerin zıddına Türkiye aksı, güvenlik ve yüklerin sağlam şekilde arzı konusunda tartışma götürmeyen bir boyut kazandı. Her tarafa inşa edilen duble yollar, tüneller ve hızlı tren ulaşımlarına da bu açıdan bakılmalı. Türk devlet aklı sadece iç değil, küresel dengeleri de gözeterek ağlar ördü.Türkiye, Hicaz Demir Yolu, Kalkınma Projesi ve Zengezur Koridoru bağlantılarıyla küresel ticaret rotalarında kilit ülke niteliği kazandı. Bu girişimler en fazla İsrail’i korkuttu. Netanyahu yönetimi, Ürdün’ün Akabe Limanı’nı büyük meblağlar karşılığında Birleşmiş Arap Emirlikleri’ne (BAE) 30 yıllığına kiralatmıştı. Körfez’in bütün enerji-ticaret nakli kendi üzerinden pazara çıksın istiyordu. Ankara-Riyad anlaşması bu planın çökmesi anlamına geliyor. Akabe’den Hayfa’ya çekilen hat zorunlu olarak S. Arabistan’dan geçecek. Türkiye bu riski gördü ve anlaşmayı yaptı. Buradaki en önemli tavır değişikliği Riyad’ın Libya, Sudan, Yemen ve Suriye dahil birçok alanda Ankara ile birlikte hareket ediyor hale gelmesi” ifadelerini kullandı.TÜRKİYE, İKİ KITAYI BİRLEŞTİRECEKUluslararası İlişkiler Uzmanı Mehmet Gökhan Özçubukçu, enerji ve lojistik koridorların sadece ekonomik akış hatları olmaktan çıkarak devletlerin stratejik konumlanmalarını belirleyen temel unsurlara dönüştüğünü söyledi.21. yüzyılın ikinci çeyreğine girilirken küresel ticaretin ağırlık merkezinin Asya-Pasifik ve Avrasya eksenine kaydığını, bunun da kara ile deniz yolları arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açtığını dile getiren Özçubukçu “Türkiye hem coğrafi konumu hem de geliştirdiği çok katmanlı ulaştırma ve enerji projeleriyle, klasik ‘transit ülke’ tanımının ötesine geçerek çok modlu bir jeoekonomik merkeze dönüşüyor. Bunun en önemli ayaklarından biri Orta Koridor. Bu hat, Çin’den başlayarak Orta Asya, Hazar geçişi, Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanıyor. Bİr bakıma Türkiye iki kıta arasında lojistik, enerji ve dijital bağlantıların düğüm noktası haline geldi. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, Marmaray bağlantısı, modern liman yatırımları ve lojistik üs projeleri bu stratejik hattın somut bileşenleri” dedi.2030 YILINA KADAR BİTECEKToplam uzunluğu 2.400 kilometreyi bulacak Hicaz Demir Yolu, İstanbul-Halep ve Halep-Medine etaplarından oluşacak. Projenin Suriye ve Ürdün ayağında kadim hat revize edilirken İstanbul’dan Halep’e uzanacak proje için çalışmalar başlayacak. İlki 8 yılda tamamlanan Hicaz Demir Yolu projesinin 2030 yılından önce bitirilmesi planlanıyor. Yenilenen hat, Umman ve okyanusa bağlanarak Hürmüz Boğazı’na alternatif bir yola dönüşecek.