Av. Bedia Teymur’dan telif çıkışı: Herkes bir şeyler yapar ama herkes üretemez

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye İnternet Gazeteciliği Derneği (TİGAD) tarafından düzenlenen 13. Dijital Medya Çalıştayı Iğdır’da başladı. Haberler.com Genel Yayın Yönetmeni Av. Bedia Teymur, çalıştayda gerçekleştirdiği konuşmada “Yeni Nesil Telif Hakları” başlığı altında fikir ve emek ürünlerinin korunmasının hayati önemine dikkat çekti.Haberler.com Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Teymur’un moderatörlüğünü üstlendiği çalıştayda konuşmacı olarak yer alan Haberler.com Genel Yayın Yönetmeni Av. Bedia Teymur, matbaanın icadından günümüz yapay zeka teknolojilerine kadar telif haklarının tarihi gelişimini ve hukuki boyutunu detaylarıyla ele aldı.”TELİF HAKKI İNSANLIĞIN EN BÜYÜK DEĞERLERİNDEN BİRİDİR”Telif kavramının zihinsel üretimi koruyan yapısına vurgu yapan Av. Bedia Teymur, “Telif hakları Orta Çağ’ın atlatılmasıyla beraber, işte bu matbaanın icadıyla beraber hayatımıza, insanlığa katılan, insan haklarına bağlantılı olarak da bana göre en büyük değerlerden biri olarak ortaya çıkmış bir kavramdır. Çünkü bir maddeyi değil, bir maddi sonucu değil, zihinsel bir insanın zihinsel ürününü ortaya koyan, koruyan bir kavramdır, bir yasadır. Bu yönüyle benim için çok kıymetlidir. Yani mesela önceki çağlarda işte insanlar oturur el yazısıyla bir şeyler yazardı, hikayeler yazardı, şiirler yazardı, şarkılar yazardı ama bunun kopyalanması çok da kolay değildi. Matbaa icat oldu ve kopyalamalar çoğaldı. Kopyalamaların çoğalmasıyla beraber de insanlar dediler ki ‘arkadaş bunu ben yaptım, sen benden almalısın’. Ve böylece telif hakkı kavramı ortaya çıktı” ifadelerine yer verdi. “HER ORTAYA KONULAN ÜRÜN ‘ESER’ SAYILMAZ”Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FİSEK) kapsamında bir ürünün hukuken “eser” niteliği kazanabilmesi için taşıması gereken kriterleri açıklayan Teymur, “Şimdi bizim günümüze geldiğimizde bizim de yasamız var. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, 5846 nolu FİSEK yasamız var. Burada yine ‘eser’ adı altında çok güzel tanımlanmış bir kavram vardır ki: ‘kişinin sahibinin hususiyetini taşıyan eser’ diyor. Yani bir şeyi ortaya çıkarırsınız ama o şey eğer sizin hususiyetinizi ortaya koymuyorsa, siz orada bir yönetmen gibi onu kurgulayıp ayarlayıp yapmadıysanız o bir eser sayılmıyor. O sizin bir eseriniz değildir ve FİSEK’e bağlı bir koruma altına girmiyor. Yine koruma altındadır ama bu ‘eser’ değildir” şeklinde konuştu. “HERKES YAPAY ZEKA VE ALGORİTMA YAPAMAZ, EMEK KORUNMALIDIR”Fikri mülkiyet haklarının ihlali durumunda kanunun sağladığı tazminat ve koruma imkanlarına değinen Av. Bedia Teymur, üretkenliğin ve icat çıkarmanın değerine işaret ederek konuşmasını şu sözlerle tamamladı: “Çünkü şöyle bir şeyi var, bir mahkemeye gidiyorsunuz ‘Herhangi bir gün telefonum çalındı ya da bilgisayarım çalındı.’ Bununla ilgili bir sonuç geldiğinde telefonun değeri ne kadardır? İşte şu kadar bir maddi değeri var deniliyor. Peki bunun maddi değeri işte o günkü maddi değerleriyle hesaplanıp bir karara varılıyor ama FİSEK’te eser adı altındaysa üçle çarpılıyor. Çünkü siz onu icat etmişsiniz, siz ona emek vermişsiniz ve herkes bunu yapmıyor. Aslında bir çok insan bunu yapmıyor. Yani herkes bir şeyler yapar ama herkes bir şeyler üretemez, herkes icatçı olmaz. İşte herkes yapay zeka yapamaz, herkes algoritma yapamaz. Bunlar gerçekten çok değerli şeylerdirler ve bu nedendir ki bizim yasalarımız da bizimle beraber bu kavramı korumaya aldı.” Olgun Kızıltepe Haberler.com