Mevzuat ve Değerlendirmeler:Memurların azami çalışabilecekleri yaş hadleri 5434 sayılı Kanun Madde 40 hükmünde belirlenmiştir. Bu hükümde belirlenmiş olan yaş hadleri hem 5434 hem de 5510’a tabi memurlar için uygulanmaktadır. 5434 sayılı Kanun Madde 40 hükmünde yaş hadleri belirlenmiş olanlar dışında kalanlar, yani zorunlu emeklilik yaş hadleri belirlenmemiş olanların azami memurlukta görev yapabilecekleri süre 65 yaşını doldurdukları süre ile sınırlı olmakta, 65 yaşını doldurmuş olanlar re’sen emekli edilmektedirler.Ayrıca, 15 yıldan emeklilik, yani kısmi emeklilik mevzuatı hem 5434 sayılı Kanunda, hem de 5510 sayılı Kanunda yer alır. 5434 kapsamında memurlar için kısmi emeklilik şartları:5434 e göre emeklilik şartları arasında 61 yaş + 15 yıl hizmet şartını yerine getirilmesi halinde de emekli aylığı bağlanması işlemi bulunmaktadır. Bu husus 5434 sayılı Kanun Madde 39 hükmünde belirlenmiştir.Ayrıca, 5434 sayılı Kanun Madde 40 hükmü gereği zorunlu emeklilik yaş hadleri ile 65 yaşının dolması nedeniyle resen emekli edilme halinde de 15 tam hizmet yılı var ise yine emekli aylığı bağlanması mümkün olmaktadır.5510 kapsamında memurlar için kısmi emeklilik şartları:15 yıl hizmet (5400 gün) üzerinden emekli olma şartlarında 5510 sayılı Kanun Madde 28 ve 44 hükümleri uygulanmaktadır. Bu hükümlerde, bu maddede belirlenmiş olan emeklilik yaş hadlerine 65 yaşını geçmemek üzere üç yıl eklenmek ve adlarına en az 5400 gün SGK primleri ödenmiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanma hususu da bulunmaktadır.Bu durumda, 15 yıl hizmet üzerinden emekliliği kazanacak olan kadın ve erkek memurların durumları şu şekilde olmaktadır.Bu bağlamda her ikisi arasındaki önemli fark şöyle olmaktadır:5434 sayılı Kanunda 61 – 65 yaşın dolumu + en az 15 tam hizmetleri (işçi, esnaf, borçlanılan süreler, yıpranma payları, memurluk dahil) olduğunda emekli aylığı bağlanması hakkı olmaktadır. Bu kanunda 15 tam hizmetlerinin ne zaman tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmamakta, sadece 65 yaşın dolumundan önce tamamlanması yeterli olmaktadır.5510 sayılı Kanunda ise yine 61 yaşın veya 65 yaşın dolumu + en az 15 tam hizmetleri (işçi, esnaf, borçlanılan süreler, yıpranma payları, memurluk dahil) olduğunda emekli aylığını hizmet olarak tamamlayıp aylık bağlanması hakkı olmakla birlikte, ayrıca 5434 sayılı Kanunda yer verilmeyen 15 tam hizmetlerinin tamamlanma zamanına göre emeklilik yaşları artırılmaktadır. Yani, yukarıda tabloda gösterdiğimiz şekilde 15 hizmet yılının tamamlanma tarihine göre emeklilik yaşları 65 yaşın dolumunu geçmemek üzere değişmektedir.Örnek: 6/8/2017 yılında 5510 kapsamında memur olan kişi, işçi, esnaf, borçlanılan süreleri de yoksa 15 hizmet yılını ancak 6/8/2032 yılında tamamlayabilir. Bu durumda bu kişi hemen emekli olamaz, emekli olabilmesi için kadın ise 61, erkek ise 63 yaşını doldurması da gerekir. Aynı durumdaki kişinin, diyelim 1 Ekim 2008 tarihinden önce yedek subaylığı, vekil öğretmenliği olsun ve 2/9/2021 tarihinde de memurluğa başlamış olsun. Bu durumdaki kişi 5434 kapsamında olacağından en az15 tam hizmet yılı var ve kadın ve erkek fark etmeksizin 61 yaşını da doldurmuşsa başka bir şart aranmadan kısmi emekli olabilir. İlgili hükümler:5434 sayılı Kanun Madde 39;”Emekli aylığı aşağıdaki hallerde bağlanır: . c) İştirakçilerden 40 ıncı madde gereğince haklarında yaş haddi hükümleri uygulanacak olanlar kurumlarınca re’sen veya (61) yaşını doldurduklarında istekleri üzerine;d)88 inci madde gereğince emekli kesenekleri geri verilememiş olanların (61) yaşını doldurmalarında istekleri üzerine ve (b) fıkrasındaki durumda iseler re’sen;.Emekli aylığı bağlanabilmesi için yukardaki (c ve d) fıkralarında yazılı hallerde ilgililerin fiili hizmet müddetlerinin 15 yılı, (e ve f) fıkralarında yazılı hallerde de 25 yılı doldurmuş olmaları şarttır. (b) fıkrasının ikinci paragrafı ile (27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu gereğince kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilenler hariç) (d,e ve f) fıkraları kapsamına girenlere 61 yaşını doldurmadan emekli aylığı bağlanmaz..”5510 sayılı Kanun Madde 28;”Yaşlılık sigortasından sigortalıya sağlanan haklar şunlardır:.İlk defa bu Kanuna göre sigortalı sayılanlara;a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olmaları ve en az 9000 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için prim gün sayısı şartı 7200 gün olarak uygulanır.b) (a) bendinde belirtilen yaş şartı;1) 1/1/2036 ila 31/12/2037 tarihleri arasında kadın için 59, erkek için 61,2) 1/1/2038 ila 31/12/2039 tarihleri arasında kadın için 60, erkek için 62,3) 1/1/2040 ila 31/12/2041 tarihleri arasında kadın için 61, erkek için 63,4) 1/1/2042 ila 31/12/2043 tarihleri arasında kadın için 62, erkek için 64,5) 1/1/2044 ila 31/12/2045 tarihleri arasında kadın için 63, erkek için 65,6) 1/1/2046 ila 31/12/2047 tarihleri arasında kadın için 64, erkek için 65,7) 1/1/2048 tarihinden itibaren ise kadın ve erkek için 65,olarak uygulanır. Ancak yaş hadlerinin uygulanmasında (a) bendinde belirtilen prim gün sayısı şartının doldurulduğu tarihte geçerli olan yaş hadleri esas alınır.Sigortalılar, ikinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan yaş hadlerine 65 yaşını geçmemek üzere üç yıl eklenmek ve adlarına en az 5400 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla da yaşlılık aylığından yararlanabilirler.”5510 sayılı Kanun Madde 44:”Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasında bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılan bazı kamu görevlilerine yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır:a) 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 40 ıncı maddesi gereğince yaş haddinden emekliye ayrılanlara 5400 gün prim ödeme gün sayısı olması halinde,.yaşlılık aylığı bağlanır..”
02:00
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
