Denetim Elemanları, Rapor Okuma Komisyonu Görevlerini Yerine Getirirken Disiplin Cezalarına Muhatap Kılınabilir Mi?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde; “Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.” “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde; “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: B – Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, b) Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek,c) Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak, d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, e) Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak, f) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek,g) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,ı) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu tür yazı yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak, j) Verilen emirlere itiraz etmek, k) Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak, l) Kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak. m)Yetkili olmadığı halde basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermek. . Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir. Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.” “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.” “Zamanaşımı” başlıklı 127’nci maddesinde; “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.”Hükümlerine yer verilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumuna intikal eden olayda verilen karar (2025/23340), Sosyal Güvenlik Kurumu personeli olan başvurucuya verilen disiplin cezasının hukuka uygun olup olmadığının incelenmesine ilişkindir. Başvurucu, 2023 yılında Rapor Okuma Komisyonu Üyesi olarak görev yaptığı sırada bir denetim raporunu eksik incelemeye rağmen iade etmeyip onayladığı gerekçesiyle hakkında disiplin cezası tesis edildiğini, bu cezanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kaldırılmasını talep etmiştir. Başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından hem usul hem de esas yönünden değerlendirilmiştir.İdarenin açıklamalarına göre başvurucu, Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından hazırlanan bir raporda bulunan inceleme eksikliklerini ve usul hatalarını fark etmesine rağmen raporu iade etmemiş, buna rağmen onay sürecini tamamlamıştır. Özellikle fiili çalışmaya ilişkin araştırmaların yapılmaması, bazı sigortalıların hizmet bilgilerinin yeterince incelenmemesi ve hizmet aktarım işlemlerindeki eksikliklerin denetim raporuna yansıtılmaması önemli kusurlar olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/B-a maddesi kapsamında başvurucunun kusurlu davrandığı sonucuna ulaşılmıştır.Soruşturma sonucunda başvurucu hakkında normal şartlarda “Kınama” cezası uygulanması gerektiği değerlendirilmiş; ancak geçmiş hizmetlerinin olumlu olması ve daha önce disiplin cezası almamış bulunması nedeniyle ceza bir derece hafifletilerek “Uyarma” cezasına çevrilmiştir. Başvurucunun bu cezaya karşı yaptığı itiraz da Merkez Disiplin Kurulu tarafından reddedilmiştir. Ayrıca idare, disiplin soruşturmasının mevzuata uygun şekilde yürütüldüğünü ve zamanaşımı süresi dolmadan cezanın verildiğini belirtmiştir.Kamu Denetçiliği Kurumu, inceleme kapsamında disiplin soruşturmasının usul kurallarına uygun yürütülüp yürütülmediğini de değerlendirmiştir. Bu çerçevede soruşturmaya süresinde başlanıldığı, savunma hakkının tanındığı, yetkili makamlarca işlem tesis edildiği ve itiraz sürecinin mevzuata uygun işletildiği tespit edilmiştir. Kurum, disiplin hukukunda şekil şartlarının büyük önem taşıdığını vurgulamakla birlikte, somut olayda bu şartlara uyulduğu kanaatine varmıştır.Kararda ayrıca disiplin cezalarının kamu hizmetinin düzenli, etkin ve güvenilir biçimde yürütülmesini sağlamak amacı taşıdığı ifade edilmiştir. Başvurucunun görev alanındaki denetim ve inceleme sorumluluğunu gereği gibi yerine getirmediği, eksik incelemelere rağmen raporu onaylamak suretiyle görev kusuru işlediği değerlendirilmiştir. Bu nedenle verilen disiplin cezasının hem hukuki hem de idari açıdan yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Sonuç olarak Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurucunun disiplin cezasının kaldırılması yönündeki talebini reddetmiştir. Bununla birlikte Kurum, idarenin başvurucuya verdiği cevapta hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurulabileceğini açıkça göstermediğini belirterek “iyi yönetim ilkeleri” bakımından eksiklik tespit etmiş ve idareye bu konuda daha dikkatli davranılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Özetle kamu görevlilerinin yalnızca kendi işlemlerinden değil, denetim ve onay sorumluluğu taşıdıkları işlemlerden de dikkat ve özen yükümlülüğü altında olduklarını göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Ayrıca kurumların soruşturma süreçlerini usule uygun yürütmeleri, savunma hakkı tanımaları, disiplin cezasının hukuka uygun yürütülmesi ile ilgililere açık ve net olarak yasal haklarını hatırlatmaları, diğer önemli noktalar olarak belirginleşmektedir.