Nobel ödüllü Daron Acemoğlu'ndan yapay zeka uyarısı: Sonu devrime gidebilir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Nobel Ekonomi Ödülü Ekonomist Daron Acemoğlu, son dönemde artan yapay zeka yatırımları ve buna bağlı tartışmalara dikkat çekerek abartılı beklentilere karşı uyardı.Fortune dergisine konuşan MIT profesörü, yapay zekanın önümüzdeki on yılda verimliliğe yaklaşık yüzde 0,55 katkı sağlayacağını öngördü. Acemoğlu’na göre kısa vadede görevlerin sadece yüzde 5’i ekonomik olarak verimli şekilde otomatikleştirilebilecek ve bunun GSYH üzerindeki etkisi ise yüzde 1-1,5 seviyesinde kalacak.Verimlilik tartışmalarıOtomasyondan elde edilen verimlilik artışlarının, makinelerin insanlardan daha iyi ve daha ucuza yapması durumunda gerçekleştiğini açıklayan Acemoğlu, asıl fark yaratacak olanın ise çalışanların daha önce yapamadıkları şeyleri yapmalarını sağlayan, mevcut olanı hızlandırmaktan ziyade görev ve hizmet yelpazesini genişleten daha tamamlayıcı bir yapay zeka olacağını vurguladı. Yapay zeka verimliliği üzerine yapılan araştırmaların çoğunun abartılı olduğunu, ekonomiyi temsil etmediğini belirten Acemoğlu, “Çünkü ekonomi bu tür görevlerden çok fazla içermiyor ve yapay zeka henüz zor görevler için mükemmel değil” dedi.İş gücü üzerindeki etkilerTartışmalarının önemli bir bölümünün spekülatif olduğunu savunan Acemoğlu, “Asıl konuşmamız gereken konu, yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkileri, eşitsizlik ve ekonomik gücün giderek daha fazla yoğunlaşmasıdır” dedi.Kapitalizm kavramının fazla genelleyici olduğunu söyleyen Nobel ödüllü ekonomist, ülkeler arasındaki temel farkın ya kapsayıcı ya da sömürücü kurumlara sahip olmaktan kaynaklandığını söyledi.Acemoğlu’na göre yapay zeka tek başına bir tehdit olmasa da teknoloji birkaç büyük şirketin tekelinde kalırsa eşitsizlik daha da derinleşebilir.Yapay zekanın ekonomik katkısına yönelik aşırı iyimser söylemlere de şüpheyle yaklaşan Acemoğlu, büyük verimlilik artışlarının ancak yapay genel zeka seviyesine yakın sistemlerle mümkün olabileceğini, mevcut büyük dil modellerinin ise henüz insanın mukame yeteneğinin yerini alabilecek seviyeden uzak olduğunu ifade etti.Devrim riskiNobel ödüllü ekonomist, gençler arasındaki işsizliğin ciddi boyutlara ulaşmasının demokrasi ve toplumsal istikrar açısından önemli riskler doğurabileceğini ifade ederek, “Eğer yeni üniversite mezunlarının yüzde 30, yüzde 40’ı iş bulamazsa bu durum demokrasiye ve toplumsal barışa ne yapar? Geçmişte bu tür durumlar yaşanmış ve devrimler olmuştur” ifadelerini kullandı. Devrimlerin doğası gereği tahmin edilemez olduğunu, baskı, yeniden dağıtım ve bir neslin genel tutumlarının etkileşimiyle şekillendiğini ifade eden Acemoğlu, “Geçmişte gençler Instagram, TikTok ve X’e sahip değildi. Belki bu da işleri değiştirir” dedi.Çin rekabetiAcemoğlu ayrıca, yapay zekanın kaderinin büyük teknoloji şirketlerinin ticari çıkarlarına bırakılmaması gerektiğini belirterelk, bu tartışmanın ücretler, işler, ortak refah, anlamlı ve onurlu yaşamlar üzerine yoğunlaşması gerektiğini ifade etti.Ayrıca, Acemoğlu, yapay zeka alanındaki rekabetin kontrolden çıkmaması ve insanlığın yararına kullanılabilmesi için Çin ile iş birliği de dahil olmak üzere ciddi bir uluslararası iş birliğinin gerekli olduğunu belirtti. Çin’in büyük dil modellerinde geride kalsa da, yapay zekayı üretim, robotik ve ticarete entegre etme konusunda ABD’nin önünde olduğuna dikkat çekti.Mevcut jeopolitik iklimin bunu neredeyse imkansız hale getirdiğini kabul eden MIT profesörü “Şu anda ABD’deki tek konu Çin’i eleştirmek” dedi ve entelektüel başarısızlığın politikadan daha derine indiğini söyledi.Sorun hayal gücü eksikliği Bunun bir hayal gücü eksikliği olduğunu savunan Acemoğlu, konunun “insan merkezli bir yapay zeka geleceğinin nasıl görüneceğini ifade edememe ve bunu talep edecek siyasi iradeye sahip olmama durumu” olduğunu söyledi.